Hoe werkt de Spreidingswet?
De wet werkt met een verdeelsleutel en een vaste cyclus van twee jaar. Provincies, gemeenten en het COA proberen er eerst samen uit te komen; pas als dat niet lukt, kan de minister een verdeling opleggen.
Deze pagina beschrijft het proces in stappen: van de landelijke raming tot een opvangplek in de gemeente. Wilt u liever de wet artikel voor artikel in eenvoudige taal? Zie In gewone taal.
De verdeelsleutel
Het aantal benodigde opvangplekken voor heel Nederland wordt verdeeld over de gemeenten met een verdeelsleutel. Die kijkt naar:
- het inwoneraantal van een gemeente, en
- de sociaaleconomische status van de gemeente (de SES-WOA-score).
Zo dragen grotere en draagkrachtiger gemeenten naar verhouding meer bij. Elke gemeente krijgt op die manier een richtgetal voor het aantal opvangplekken.
De cyclus van twee jaar in drie fases
- Fase 1 — Capaciteitsbesluit Het ministerie van Asiel en Migratie bepaalt hoeveel opvangplekken er in totaal nodig zijn. De provinciale regietafels, onder leiding van de Commissaris van de Koning, verdelen dat aantal vervolgens over de gemeenten in de provincie.
- Fase 2 — Verdeelbesluit De minister legt de verdeling vast. Komen gemeenten en provincie er onderling niet uit, dan kan de minister zelf een verdeelbesluit nemen.
- Fase 3 — Realisatie De gemeenten stellen de opvangplekken daadwerkelijk beschikbaar. Het COA gebruikt die plekken voor de opvang van asielzoekers.
Wie doet wat?
- Rijk (ministerie van Asiel en Migratie)
- Bepaalt het totaal aantal benodigde opvangplekken en neemt zo nodig het verdeelbesluit.
- Provincies (provinciale regietafels)
- Onder leiding van de Commissaris van de Koning verdelen zij de plekken over de gemeenten en proberen tot overeenstemming te komen.
- Gemeenten
- Maken de opvangplekken mogelijk, bijvoorbeeld door locaties beschikbaar te stellen.
- COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers)
- Vangt de asielzoekers daadwerkelijk op en regelt de begeleiding op de opvanglocaties.
Gemeenten die zelf plekken aanbieden, kunnen in aanmerking komen voor financiële ondersteuning. De precieze regels en bedragen staan in de bijbehorende regelingen; zie de pagina Bronnen.